ކޮންމެ މަހަކު މުސާރަ ޖަމާވާ ދުވަހު ހިތްހަމަޖެހުމެއް ލިބެއެވެ. ނަމަވެސް ގިނަ ދިވެހީންނަށް ދިމާވާ އެންމެ ބޮޑު ގޮންޖެހުމަކީ މަސް ނިމެންވާއިރަށް ފައިސާ ހުސްވުމެވެ. ބިލްތަކާއި ކުއްޔާއި ކެއުންބުއިމުގެ ޚަރަދުތައް ނިމޭއިރު، ރައްކާކުރާނެ އެއްޗެއް ނޯވެއެވެ. މިއީ ހައްލު ނުކުރެވޭނެ ކަމެއް ނޫނެވެ. ފައިސާ މެނޭޖުކުރުމުގެ އާދައެއް ހަރުލެއްވުމަށް ބޭނުންވަނީ ކުދިކުދި ބަދަލުތަކެކެވެ.

ފައިސާ މެނޭޖުކުރުމުގެ ފުރަތަމަ ފިޔަވަޅަކީ ކޮންމެ މަހަކު ލިބޭ އެއްޗަކާއި ޚަރަދުވާ އެއްޗެއް ސާފުކޮށް ދެނެގަތުމެވެ. ފޯނުގެ ނޯޓެއްގައި ވިޔަސް، ނޯޓު ފޮތެއްގައި ވިޔަސް، މަހުގެ ހުރިހާ ޚަރަދެއް ލިޔަން ފެށުމުން ތަފާތު ފެންނާނެއެވެ. ކުލީގެ ގޮތުގައި ކިހާ ވަރެއް ދޭތޯ ؟ ކެއުމަށް ކިހާ ވަރެއް ހޭދަވޭތޯ ؟ ބޭކާރު ޚަރަދަކީ ކޮބައިތޯ ؟ މި ސުވާލުތަކަށް ޖަވާބު ލިބުމުން ބަޖެޓެއް ރާވާލެވޭނެއެވެ.

އެންމެ ފަސޭހަ ގޮތަކީ "50-30-20" އުސޫލެވެ. މުސާރައިގެ 50 އިންސައްތަ ކޮންމެހެން ދައްކަންޖެހޭ ޚަރަދުތަކަށެވެ. 30 އިންސައްތަ ބޭނުންވާ އެހެނިހެން ކަންކަމަށެވެ. 20 އިންސައްތަ ރައްކާކުރުމަށެވެ.

ގިނަ ބަޔަކު ހީކުރާ ގޮތާ ޚިލާފަށް، ރައްކާކުރުމަށް ބޮޑު ޢަދަދެއް ބޭނުމެއް ނުވެއެވެ. މުސާރަ ޖަމާވާ ދުވަހު އެންމެ ފުރަތަމަ ކުރަންވީ ކަމަކީ ވަކި ޢަދަދެއް، 500 ރުފިޔާ ވިޔަސް، ވަކި އެކައުންޓަކަށް ޖަމާކުރުމެވެ.

"ބާކީވީމާ ރައްކާކުރާނީ" ގެ ބަދަލުގައި "ފުރަތަމަ ރައްކާކޮށްފައި ބާކީ ޚަރަދުކުރާނީ" މި ވިސްނުމަށް ބަދަލުވާންވީއެވެ. ތިން މަހުގެ ޚަރަދު ހަމަވާ ވަރަށް ރައްކާކުރެވިއްޖެ ނަމަ، ކުއްލި ހާލަތެއް ދިމާވިޔަސް ބިރުގަންނާކަށް ނުޖެހޭނެއެވެ.

ދިވެހީންގެ ތެރޭގައި ކްރެޑިޓް ކާޑާއި ލޯނުގެ ދަރަނި ބޮޑުވެ، މުސާރައިގެ ބޮޑު ބައެއް ދަރަނި ދެއްކުމަށް ހޭދަވެއެވެ. ދަރަނި ނެގުމުގެ ކުރީން އަމިއްލަ ނަފުސާ ސުވާލެއް ކޮށްލުން މުހިންމެވެ. "މި ފައިސާ ނުލިބުނީމާ ނޫޅެ ފަރުޖެއްސެން އެބައޮތްތަ؟" ޖަވާބަކީ "އާނ" ކަމުގައި ވާ ނަމަ، އެ ދަރަނި ނެގުން ބުއްދިވެރިއެއް ނޫނެވެ. ދަރަނިތައް ހުރި ނަމަ، އެންމެ ބޮޑު އިންޓަރެސްޓު ރޭޓުގެ ދަރަނި ފުރަތަމަ ދައްކައި ނިންމުން އެއީ ރަނގަޅު ހުނަރެކެވެ.

ރާއްޖެ ފަދަ ކުޑަ އިގުތިޞާދެއްގައި، ތަކެތީގެ އަގު ބޮޑުވުމާއި ބޯހިޔާވަހިކަމުގެ ޚަރަދު ބޮޑުވުމަކީ ރައްކާކުރުމަށް ހުރަސްއަޅާ ކަންކަމެވެ. ނަމަވެސް މި ހާލަތުގައި ވެސް ކުދި އާދަތައް ބަދަލުކުރެވިދާނެއެވެ. ބޭރުން ކެއުން މަދުކުރުމާއި، ބޭނުން ނުވާ ސަބްސްކްރިޕްޝަންތައް ކެންސަލް ކުރުމާއި، ވިޔަފާރިކުރާއިރު ލިސްޓެއް ހަދައިގެން ބޭނުންވާ އެއްޗެހި އެކަނި ގަތުމަކީ މަހެއްގެ ތެރޭގައި ފާހަގަކޮށްލެވޭ ވަރުގެ ތަފާތެއް ގެނެސްދޭނެ ކަންކަމެވެ.

ފައިސާ މެނޭޖުކުރުމަކީ މުއްސަނދީންނަށް ޚާއްޞަ ހުނަރެއް ނޫނެވެ. ކޮންމެ އާމްދަނީއެއް ލިބުނަސް، ރާވައިލައިގެން ޚަރަދުކުރުމުން ދިރިއުޅުމަށް ހެޔޮ ބަދަލެއް ގެނެވޭނެއެވެ.