ކޮވިޑް-19 ގައި ރިޒޯޓުތައް ބަންދުކޮށް، އެތައް ހާސް ބަޔަކު ވަޒީފާ ގެއްލި، ގެއިން ނުކުމެވެން ނެތް ދުވަސްވަރު ފެނުނީ އެންމެ ޙަޤީޤަތެކެވެ. ރައްކާކޮށްފައި ހުރި ފައިސާއެއް ނެތެވެ. ދެން މިހާރު މި ކުރިމަތިވީ ތެލުގެ ކާރިސާއެވެ. ފްލައިޓް ކެންސަލްވެ، ފަތުރުވެރިކަން ހީނަރުވެ، ތަކެތީގެ އަގު ބޮޑުވާ ކޮންމެ ފަހަރަކު ހަމަ އެ ސުވާލު ތަކުރާރުވެއެވެ: ކުއްލި ހާލަތަކަށް ތައްޔާރުވެފައި ތިބީ ކިތައް މީހުން ހެއްޔެވެ؟

އެމެޖެންސީ ފަންޑަކީ ކުއްލި ހާލަތެއް ދިމާވެއްޖެ ނަމަ - ވަޒީފާ ގެއްލުން، ބަލިވުން، ނުވަތަ ދުނިޔޭގެ ކާރިސާއެއްގެ ސަބަބުން އާމްދަނީ ހުއްޓުން - ދަރަންޏަކާ ނުލައި ދިރިއުޅެވޭ ވަރަށް އެއްފަރާތް ކޮށްފައި ހުންނަ ފައިސާއެވެ. މިއީ އިންވެސްޓްމަންޓެއް ނޫނެވެ. ފައިދާ ހޯދާ ފައިސާއެއް ނޫނެވެ. ހަމައެކަނި ބޭނުމަކީ ދަތި ވަގުތެއް އައީމާ ނޭވާ ލެވޭ ވަރުގެ ޖާގައެއް ލިބުމެވެ.

މާލީ ތަޖުރިބާކާރުން ލަފާ ދެނީ މަދުވެގެން ތިން މަހުގެ ޚަރަދަށް ވާ ވަރު ރައްކާ ކުރުމަށެވެ. ކުއްޔާއި ކަރަންޓާއި ކެއުމާއި ދަތުރުފަތުރާ އެކު މާލޭގައި ދިރިއުޅޭ މީހަކަށް މަހަކު ގާތްގަނޑަކަށް 12,000-15,000 ރުފިޔާ ޚަރަދުވާ ނަމަ، ތިން މަހަށް 36,000-45,000 ރުފިޔާ ބޭނުންވެއެވެ. ބޮޑު ޢަދަދެއް ކަމަށް ފެނިދާނެއެވެ. ނަމަވެސް އެއް ފަހަރާ ޖަމާކުރާކަށް ނުޖެހެއެވެ.

ކޮވިޑުގައި ފެނުނީ ވަޒީފާ ގެއްލުނު މީހުން ކްރެޑިޓް ކާޑާއި "ގަނެ ފަހުން ދައްކާ" ސްކީމްތަކުން ދިރިއުޅުމުގެ ޚަރަދު ހަމަޖެއްސި ތަނެވެ. ހާލަތު ރަނގަޅުވީ އިރު ދަރަނީގެ ފުނި ބޮޑުވެ، ކުރިއަށް ވުރެ ދެރަ ހާލަތެއްގައި ތިބެން ޖެހުނީއެވެ. މިހާރު ވެސް ހަމަ އެ މަންޒަރެވެ. ތެލުގެ ކާރިސާގެ ސަބަބުން ތަކެތީގެ އަގު ބޮޑުވާ ދަނޑިވަޅެއްގައި، ރައްކާކޮށްފައި ހުރި ފައިސާއެއް ނެތް މީހާ ފުރަތަމަ ވެސް ދުއްވައިގަންނާނީ ދަރަންޏެއް ނަގާށެވެ.

އެންމެ މުހިންމު ކަމަކީ "ކޮންމެ މަހަކުވެސް ކޮންމެވެސް ވަރެއް - ކމކވ" މި އުސޫލުގައި ހިފެހެއްޓުމެވެ. މުސާރަ ލިބޭ ދުވަހު، ޚަރަދެއް ކުރުމުގެ ކުރިން، 500 ނުވަތަ 1,000 ރުފިޔާ ވަކި އެކައުންޓަކަށް ޖަމާކޮށްލުމެވެ. ފެންނަ ހިސާބުގައި ހުރީމާ ޚަރަދުކުރެވިދާނެތީ، ވީ އެންމެ އެކްސެސް ނުވެވޭ ތަނެއްގައި ބެހެއްޓުމެވެ. އެހެން. ވަކި ސޭވިންގްސް އެކައުންޓެއް ހުޅުވުމަކީ ފަސޭހަ ގޮތެކެވެ. ދެތިން މަހުން ނަތީޖާ ފެންނަން ފެށީމާ ހިތްވަރު ލިބޭނެއެވެ.

ގިނަ ފަހަރު "ލިބޭ މުސާރައިން ނުފުދެއޭ" ބުނެވުނަސް، ޙަޤީޤަތުގައި ދިމާވެދާނެ ހާލަތަކީ ޚަރަދުގެ ތަރުތީބު ގޯސްވުމެވެ. ބޭނުން ނޫން ސަބްސްކްރިޕްޝަނެއް، ހަފުތާއަކު ތިނެއް ހަތަރު ފަހަރު ބޭރުން ކެއުން، ނުވަތަ ކުދި ވިޔަފާރިތައް ފުނިޖެހުން - މި ހުރިހާ ކަމެއް ޖުމުލަ ކޮށްލީމާ މަހެއްގެ ތެރޭ ހައިރާންވާ ވަރުގެ ޢަދަދެއް އެބަ ޚަރަދުވެއެވެ. ހަފުތާއެއް ވަންދެން ކޮންމެ ޚަރަދެއް ލިޔެ ބެލެހެއްޓުމުން މި ޙަޤީޤަތް ފެންނާނެއެވެ.

ދުނިޔޭގައި ކާރިސާތައް ދިމާވާނީ ކޮން އިރަކުން ކަމެއް ނޭނގެއެވެ. ކޮވިޑް އައީ ހީ ވެސް ނުކޮށް ތިއްބައެވެ. ތެލުގެ ކާރިސާ ވެސް ހަމަ އެފަދައެވެ. ނަމަވެސް ތައްޔާރުވެގެން ހުރި މީހާ އާއި ނެތް މީހާގެ ތަފާތު ވަރަށް ބޮޑެވެ. އެމެޖެންސީ ފަންޑެއް ބިނާކުރުމަކީ ބޮޑު ކަމެއް ނޫނެވެ. ބޭނުންވަނީ ހަމައެކަނި ފެށުމެކެވެ. މިއަދު 500 ރުފިޔާ އިން ފެށި ނަމަވެސް، އެއީ މާދަމާގެ ހާސްކަމުން ސަލާމަތްވުމުގެ ފުރަތަމަ ފިޔަވަޅެވެ.