ލޯބީގެ ގުޅުމެއްގައި ބައިވެރިޔާ ބުނާ ކޮންމެ ވާހަކައެއް ޤަބޫލުކޮށް، ތިމާގެ ހަނދާނަށް ޝައްކުކޮށް، ކުށެއް ނެތީސް ކުށްވެރިކަމުގެ ބުރަ އުފުލަން ޖެހޭ ނަމަ، އެއީ ލޯތްބެއް ނޫނެވެ. ގޭސްލައިޓިންގ އާއި ގިލްޓް ޓްރިޕިންގ އަކީ ލޯބީގެ ގުޅުމެއްގައި ބައިވެރިޔާ ނަފްސާނީ ގޮތުން ކޮންޓްރޯލް ކުރުމަށް ބޭނުންކުރާ ނުރައްކާތެރި ދެ ޙީލަތެވެ. ދިވެހި މުޖުތަމަޢެއް ފަދަ ގާތް އިޖުތިމާޢީ ވެއްޓެއްގައި، ކައިވެނީގެ ގުޅުންތައް ދެމެހެއްޓުމަށް ހުރި ޕްރެޝަރާ ހެދި، މި ޢަމަލުތައް ދެނެގަންނަން އިތުރަށް އުނދަގޫވެދާނެ ހާލަތެކެވެ.

ގޭސްލައިޓިންގ އަކީ ބައިވެރިޔާ ތަކުރާރުކޮށް ހަޤީޤަތް އޮޅުވާލައި، ތިމާގެ ހަނދާނާއި ވިސްނުމާއި ޝުޢޫރުތައް ދޮގުކޮށް، އަމިއްލަ ނަފްސަށް ޝައްކު އުފައްދައިގެން ކޮންޓްރޯލް ހޯދާ ނަފްސާނީ އަނިޔާގެ ބާވަތެކެވެ. ބައިވެރިޔާ ތިމާ ހިތުގައި ޖެހޭ ވާހަކައެއް ބުނެފައި "ތީ ބުނި އެއްޗެއް ނޫނޭ" ބުނެ ދޮގުކުރުމެވެ. ޝުޢޫރެއް ފާޅުކޮށްފި ނަމަ "ތީ މާ ސެންސިޓިވް ވަނީ" ބުނެ ކުށްވެރި ކޮށްލުމެވެ. ހިނގި ކަމެއް ނުހިނގާ ކަމަށް ބުނެ، ތިމާގެ ހަނދާނާ މެދު ސުވާލު އުފެއްދުމެވެ. މި ޢަމަލު ދިގުދެމެމުންދާ ވަރަކަށް، ތިމާއަށް އަމިއްލަ ވިސްނުމަށް ވެސް އިތުބާރު ނުކުރެވި، ބައިވެރިޔާ ބުނާ ގޮތް ހަމައެކަނި ރަނގަޅު ގޮތް ކަމަށް ޤަބޫލުކުރެވެން ފެށެނީއެވެ.

ގިލްޓް ޓްރިޕިންގ އަކީ ތިމާ ކުށެއް ނުކުރިޔަސް ކުށްވެރިކަމުގެ އިހުސާސް ދީގެން ބޭނުންވާ ގޮތަށް ޢަމަލުކުރުވާ ޙީލަތެކެވެ. ބައިވެރިޔާ ސީދާ ބޭނުންވާ އެއްޗެއް ބުނުމުގެ ބަދަލުގައި "އަހަންނަށް މިވަރު ކުރާއިރު ހައްގު މިންވަރަކީ މީތަ؟" ނުވަތަ "ލޯބިވާ ނަމަ ތި ކަމެއް ނުކުރާނެ" ފަދަ ޖުމްލަތަކުން ތިމާ ކުށްވެރިކަމުގެ ދާ ތެރެއަށް ވައްޓާލަނީއެވެ. ކުރީގެ ފޭވާތައް ހަނދާންކޮށްދީ ދަރަނި އަދާކުރުމުގެ ވިސްނުން ވައްދައި، ސައިލަންޓް ޓްރީޓްމަންޓް ދީގެން ބައިވެރިޔާ ހިމޭންކޮށްލުމެވެ. ގިލްޓް ޓްރިޕް ކުރާ ފަރާތުން ތިމާގެ އަޅާލާ މިޒާޖު ހަތިޔާރެއްގެ ގޮތުގައި ބޭނުންކުރާތީ، މިއީ ލޯބިވާ، އަޅާލާ މީހުން އެންމެ ފަސޭހައިން ޝިކާރައަކަށް ވެދާނެ ޙީލަތެކެވެ.

ގޭސްލައިޓިންގ އާއި ގިލްޓް ޓްރިޕިންގ ވަކިވަކީން ވެސް ނުރައްކާތެރިއެވެ. ނަމަވެސް ވިހަ ގުޅުންތަކުގައި މި ދެ ޢަމަލު ޢާންމުކޮށް އެކީގައި ބޭނުންކުރެވެއެވެ. ފުރަތަމަ ގިލްޓް ޓްރިޕް ކޮށް، ކުށެއް ނެތީސް ކުށްވެރިކަމުގެ ބުރަ އެޅުވުމަށް ފަހު، ތިމާ އެކަމާ ވާހަކަ ދައްކަން އުޅެފި ނަމަ "ތީ ވީ ކަމެއް ނޫނޭ، ތި ހީވާ ގޮތް" ބުނެ ގޭސްލައިޓް ކޮށްލަނީއެވެ. މިހެން ވީމާ ތިމާއަށް ދެކޮޅު ހެދުމުގެ ބާރެއް ނޯވެއެވެ. ކުށްވެރި ވެސް ވެއެވެ. ހިނގި ކަންތައް ހިނގި ކަމެއް ވެސް ޔަޤީނެއް ނޫނެވެ.

ތިމާގެ ގުޅުމުގައި މި ޢަމަލުތައް ހުރިތޯ ދެނެގަންނަން އެންމެ ފުރަތަމަ ތިމާގެ އިހުސާސްތަކަށް ސަމާލުކަން ދޭންވީއެވެ. ކުށެއް ނެތީސް އަބަދު މައާފަށް އެދެން ޖެހުމެވެ. ބައިވެރިޔާ ގޯސް ޤަބޫލުނުކޮށް ކޮންމެ ފަހަރަކު ވެސް ތިމާ ކުށްވެރިވާ ގޮތަށް ވާހަކަ އެނބުރުމެވެ. ރަޙުމަތްތެރީންނާ ބައްދަލުކުރަން ބޭނުންވީމާ ކުށްވެރިކަމުގެ އިހުސާސް ދިނުމެވެ. ތިމާގެ ޝުޢޫރެއް ފާޅުކޮށްފި ނަމަ "ތި ހީވާ ގޮތް" ނުވަތަ "ތީ މައްސަލައަކީ" ބުނެ ބޮލަށް ޖެހުމެވެ. ބައިވެރިޔާ ބައެއް ފަހަރު ވަރަށް ލޯބިން ކަންކަން ކޮށްފައި، ޖެހިގެން އަންނަ ވަގުތު ފިނިކޮށް ދުރުކޮށް އެ ލޯބި "ޝަރުތެއް" ގެ ގޮތުގައި ބޭނުންކުރުމެވެ.

ގޭސްލައިޓިންގ އާއި ގިލްޓް ޓްރިޕިންގ ގެ އެންމެ ބޮޑު ނުރައްކަލަކީ ބޭރުން ފެންނަ ޒަޚަމެއް ނެތީމާ، ވާ ގެއްލުން ތިމާއަށް ވެސް ނޭނގި ހިނގައިދާނެ ކަމެވެ. ދިރާސާތަކުން ދައްކާ ގޮތުގައި މި ޢަމަލުތަކަށް ހުށަހެޅޭ ފަރާތުގެ އަމިއްލަ ނަފްސުގެ އަގު ވެއްޓި، ހާސްވުމާއި ޑިޕްރެޝަންގެ ޢަލާމާތްތައް ފެނި، ނިދުމަށް އުނދަގޫވެ، އެކަހެރިވެ، ދިރިއުޅުމުގެ ޢާންމު ކަންކަމުގައި ވެސް ރަނގަޅަށް މަސައްކަތްކުރުން ދަތިވެދާނެއެވެ. އެންމެ ބިރުވެރި ކަމަކީ، އެ ގުޅުން ނިމުނު ފަހުން ވެސް، ކުރީގެ ތަޖުރިބާގެ ސަބަބުން އެހެން ގުޅުންތަކުގައި ވެސް މީހުންނަށް އިތުބާރުކުރަން ދަތިވެ، ބައިވެރިޔާގެ ކޮންމެ ބަހެއް ޝައްކުގެ ނަޒަރުން ބެލެން ފެށި، ހަމަޖެހޭ ގުޅުމެއް ބިނާކުރާނެ ހިތްވަރު ނެތިދާނެ ކަމެވެ.

ރާއްޖެއަކީ ދުނިޔޭގައި ވަރި އެންމެ ގިނަ ޤައުމެވެ. ވަރީގެ ސަބަބުތަކުގެ ތެރޭގައި ގެވެށި އަނިޔާ ހިމެނޭއިރު، ކޮންމެ ތިން އަންހެނެއްގެ ތެރެއިން އެކަކު ދިރިއުޅުމުގައި ކޮންމެވެސް ސިފައެއްގެ އަނިޔާއެއް ތަޖުރިބާކޮށްފައިވެއެވެ. ނަމަވެސް ނަފްސާނީ އަނިޔާ — ގޭސްލައިޓިންގ، ގިލްޓް ޓްރިޕިންގ ފަދަ ޢަމަލުތައް — ގިނަ ފަހަރަށް "އަނިޔާ" ގެ ގޮތުގައި ނުބެލެވެއެވެ. ޖިސްމާނީ ގޮތުން އެއްވެސް ގެއްލުމެއް ނުފެންނާތީ، ހިތަށް ލިބޭ ޒަޚަމްތައް ފޮރުވިފައި އޮންނަނީއެވެ. ދިވެހި މުޖުތަމަޢުގައި ކައިވެނި ދެމެހެއްޓުމުގެ ޕްރެޝަރު ބޮޑު ވެއްޓެއްގައި، ތިމާގެ ޝުޢޫރުތައް "ބޮޑު ކަމަކަށް ހެދުން" ކަމަށް ލޭބަލްވެ، ނުރައްކާ ގުޅުމެއްގައި ކެތްކޮށްގެން ތިބެން މަޖުބޫރުވާ ހާލަތެއް ދިމާވެދާނެއެވެ.

އެންމެ ފުރަތަމަ ފިޔަވަޅަކީ ދެނެގަތުމެވެ. ތިމާގެ ގުޅުމުގައި މި ޕެޓާންތައް ފެންނަ ނަމަ، އެއީ ތިމާގެ ކުށެއް ނޫންކަން ޤަބޫލުކުރުމެވެ. ތިމާގެ ޝުޢޫރުތައް ސައްޙައެވެ. ތިމާއަށް ހީވާ ގޮތް ގޯހެއް ނޫނެވެ. އިތުބާރުކުރެވޭ ރަޙުމަތްތެރިއެއް ނުވަތަ ޢާއިލާ މެންބަރެއް ގާތުގައި ވާހަކަ ދެއްކުމަކީ ތިމާގެ ހަޤީޤަތް އޮޅުންފިލުވައިދޭނެ ކަމެކެވެ. ބައުންޑަރީ ކަނޑައެޅުމަކީ ބައިވެރިޔާއަށް ދެރައެއް ދިނުމެއް ނޫނެވެ — އެއީ ތިމާގެ ނަފްސާނީ ދުޅަހެޔޮކަން ހިމާޔަތްކުރުމެވެ. އަދި ބޭނުންވެއްޖެ ނަމަ ޕްރޮފެޝަނަލް އެހީ ހޯދުމަކީ ލަދުވެތި ކަމެއް ނޫނެވެ. ލޯތްބަކީ ތިމާގެ ވިސްނުމާއި ޝުޢޫރުތައް ފޮރުވަން ޖެހޭ ތަނެއް ނޫނެވެ — އެއީ ތިމާއަށް ތިމާގެ ގޮތުގައި ހުރެވޭ ތަނެކެވެ.