ދިވެހި މުޖުތަމަޢުގައި ހަނގާ ކުރުމާއި މީހުންގެ ހިތް މެރުމަކީ މިހާރު އާންމު ކަމެކެވެ. ސޯޝަލް މީޑިއާގައި ވިޔަސް، ސްކޫލްތެރޭގައި ވިޔަސް، އޮފީސް މާޙައުލުގައި ވިޔަސް، މީހުންނަށް ބަސްތަކުން ހަމަލާދީ ނަފްސާނީ ގޮތުން ބަލިކަށިކޮށްލުމަކީ ގިނަ ބަޔަކަށް "މަޖާ" ކަމެއްގެ ގޮތުގައި ބެލެވޭ ކަމެކެވެ.

ކުޑަކުދީންނާ ހިސާބުން ފެށިގެން ބޮޑެތި މީހުންނާ ހަމައަށް މި މައްސަލަ އޮތީ ފެތުރިފައެވެ. ސްކޫލްތެރޭގައި ކުއްޖެއްގެ ސިފައަށް ނުވަތަ ޢާއިލީ ޙާލަތަށް ބަލައި ޖެއްސުން ކުރެއެވެ. އޮންލައިންގައި ފޮޓޯއެއް ޕޯސްޓުކޮށްލާ އިރަށް ހުތުރު ކޮމެންޓުތައް ފޮނުވައެވެ. މީހެއްގެ ބޭރުފުށުގެ ސިފައާ ބެހޭ ގޮތުން ފާޑުކިޔައި، ވީޑިއޯ ހަދައި، މީހުން ލައްވައި ހެއްވައެވެ. މި ކަންކަމުގެ ޝިކާރައަކަށް ވާ މީހާ ހިތުގައި އުފެދޭ ރިހުމާ މެދު ވިސްނާލާ މީހަކު ނުހުރެއެވެ.

Advertisement

ހިތާމައަކީ ދިވެހީންގެ ތެރޭގައި "ހަނގާ ކުރުން" ކަމެއްގެ ގޮތުގައި ނުބެލެވޭ ކަމެވެ. "ސަމާސާ" އެކޭ ބުނެ ނިންމާލައެވެ. ނަމަވެސް އެ "ސަމާސާ" ގެ ސަބަބުން ބައެއް މީހުން ޑިޕްރެޝަނަށް ދެއެވެ. ބައެއް ކުދީން ސްކޫލަށް ދާން ބިރުގަނެއެވެ. ބައެއް ޒުވާނުން އަމިއްލަ ނަފްސާ މެދު އެއްވެސް އިތުބާރެއް ނެތި، ދިރިއުޅުމުގެ ހުރިހާ ކަމަކުން ފެޔަށް ޖެހެއެވެ.

ހަމައެހެންމެ "ހިތް މެރުން" ނުވަތަ ގާތް ގުޅުންތަކުގައި އެކަކު އަނެކަކަށް ނަފްސާނީ ގޮތުން އަނިޔާ ކުރުމަކީ ވެސް ދިވެހީންގެ ތެރޭގައި ކަންބޮޑުވާން ޖެހޭ މިންވަރަށް ޢާންމުވެފައިވާ ކަމެކެވެ. ލޯބީގެ ގުޅުންތަކުގައި ކޮންޓްރޯލް ކުރުމާއި، ޖެލަސީގެ ނަމުގައި ދިރިއުޅުން ހަނިކުރުމާއި، ބަސްތަކުން ކުޑައިމީސް ކުރުމަކީ ގިނަ ބަޔަކު ތަޙައްމަލު ކުރަމުންދާ ކަމެކެވެ. މީގެ ޝިކާރައަކަށް ވަނީ ހަމައެކަނި އަންހެނުން ނޫނެވެ. ފިރިހެނުންނާއި ކުޑަކުދީންނަށް ވެސް މި ވޭން ތަޙައްމަލު ކުރަން ޖެހެއެވެ.

މި ކަންކަން ހުއްޓުވޭނީ މުޅި މުޖުތަމަޢު އެކީ މަސައްކަތް ކޮށްގެންނެވެ. ހަނގާ ކުރުމަކީ "ސަމާސާ" އެއް ނޫންކަން ޤަބޫލުކުރަން ޖެހެއެވެ. ބަސްތަކުން ވާ އަނިޔާއަކީ ޖިސްމާނީ އަނިޔާއެކޭ އެއްފަދައިން ފުން ޒަޚަމްތަކެއް ދޫކުރާ ކަމެއްކަން ދަންނަން ޖެހެއެވެ. ތިމާ ބުނެލާ އެންމެ ބަހަކުން، ޖަހާލާ އެންމެ ކޮމެންޓަކުން، އެހެން މީހެއްގެ މުޅި ދުނިޔެ ބަދަލުވެދާނެ ކަން ހަނދާނުގައި ބެހެއްޓުން ވަރަށް މުހިންމެވެ.