ނޭޕާލުން ވަނީ ޓިބެޓް މުޖުތަމައުގެ ދީނީ މިނިވަންކަމަށް އަރައިގެންފައި: ޔޫއެސްސީއައިއާރްއެފް

ނޭޕާލުން ވަނީ އެގައުމުގައި އެކަހެރި ކޮށް އޮންނަ ޓިބެޓް މުޖުތަމައުގެ ދީނީ މިނިވަންކަމަށް އަރައިގެންފައި ކަމުގައި ޔޫއެސްސީއައިއާރްއެފް އިން ބުނެފިއެވެ.

ޔުނައިޓެޑް ކޮމިޝަން އޮން އިންޓަނޭޝަނަލް ރިލިޖަސް ފްރީޑަމް (ޔޫއެސްސީއައިއާރްއެފް) އިން ނެރުނު އަހަރީ ރިޕޯޓުގައި ބުނެފައިވަނީ ނޭޕާލުން ޓިބެޓް ބުޑިސްޓު މުޖުތަމައުގެ ދީނީ މިނިވަންކަމަށް އަރައިގަނެފައިވާ ކަމަށާއި އަދި އެ ގައުމުގައި ދިރިއުޅޭ ޓިބެޓް މުޖުތަމައުއަށް މިހާރު ކުރިމަތިވެފައިވާ ގޮންޖެހުންތައް ފާހަގަކޮށްފައިވާ ކަމަށެވެ.

ޔޫއެސްސީއައިއާރްއެފްގެ ރިޕޯޓުގައިވާ ގޮތުން ނޭޕާލްގެ ގާނޫނީ އޮނިގަނޑުގައި ދީނީ ކަންކަމަށް ހުރަސްއަޅާ، ހާއްސަކޮށް ޓިބެޓް ކޮމިއުނިޓީއަށް އަމާޒުކޮށް ފިޔަވަޅުތައް އަޅާފައިވެ އެވެ. އެ ރިޕޯޓުގައި ބުނެފައި ވަނީ "ޓިބެޓްގެ ބުޑިސްޓް ރެފިއުޖީ އާބާދީއަށް ދީނުގެ މިނިވަންކަން ނުވަތަ ގަބޫލުކުރުމުގެ ހައްގަށް ގާނޫނީ ގޮތުން ހުރަސްތަކެއް ކުރިމަތިވެފައިވާ" ކަމަށެވެ.

މި ގޮންޖެހުންތައް ކުރިމަތިވަނީ ނޭޕާލް ސަރުކާރުގެ ސިޔާސަތުތަކާއި ޤަވާއިދުތަކުގެ ސަބަބުން ޓިބެޓުންގެ ދީނީ ކަންކަމަށް ހުރަސް އެޅުމާއި، ވަކިން ޚާއްޞަކޮށް ޓިބެޓް ބުޑިސްޓުންގެ ޢަޤީދާއާ ގުޅިފައިވާ ކަންކަމަށް ހުރަސް އެޅުމުގެ ސަބަބުންކަމަށް ރިޕޯޓްތައް ބުނެއެވެ.

އަދި ނޭޕާލުގައި ދިރިއުޅޭ ޓިބެޓުން ބައިވެރިވާ ދީނީ އެއްވުންތަކާއި ހަފްލާތަކާއި ސަރުކާރުން ބަލަހައްޓައި ކޮންޓްރޯލް ކުރާ މައްސަލަތައް ވެސް މި ހޯދުންތަކުން ވަނީ ހާމަވެފަ އެވެ. މިސާލަކަށް 2022 ވަނަ އަހަރު ނޭޕާލް ސަރުކާރުން ވަނީ ޓިބެޓްގެ ރެފިއުޖީންނަށް އެމީހުންގެ ރޫހާނީ ލީޑަރު ދަލައި ލާމާގެ އުފަންދުވަސް ފާހަގަކުރުމަށް ދެ ގަޑިއިރުގެ ކުރު މުއްދަތެއް ދީފަ އެވެ. އެހެންނަމަވެސް، ޢާންމުގޮތެއްގައި، ޖަލަށްލާފައިވާ ރޫޙާނީ ލީޑަރަށް އިޚްލާޞްތެރިކަން ދެއްކުމަކީ، ޢާންމުގޮތެއްގައި މަނާކަމެއްގެ ގޮތުގައި، ދެމެހެއްޓެނިވި ގޮތެއްގައި ބެލެހެއްޓުމާއި، ގެއަށް ޒިޔާރަތްކުރުމާއި، ޓިބެޓްގެ ރެފިއުޖީން ހޯދުމުގެ ޒަރިއްޔާއިން ޢަމަލުކުރުމަކީ މަނާކަމެކެވެ.

ޓިބެޓްގެ ރެފިއުޖީން ނޭޕާލަށް އައުމުން ދިމާވާ އިތުރު ގޮންޖެހުންތަކުގެ ތެރޭގައި އައިޑެންޓިޓީ ކާޑު ނުލިބުމާއި ފުރައްސާރަކުރުމާއި ބަންދުކުރުމާއި ، ނޭޕާލްގެ ކަމާބެހޭ ފަރާތްތަކުން ޑީޕޯޓްކުރުމުގެ ފުރުސަތު އޮތް ކަން ރިޕޯޓުގައި ފާހަގަކޮށްފައިވެ އެވެ.

ނޭޕާލް-ޗައިނާ ބޯޑަރު ކައިރިން ފެނުނު މީހުން ބަންދުގައި ބަހައްޓާތާ ހަތް ދުވަހުގެ ތެރޭގައި ޗައިނާގެ ކަމާބެހޭ ފަރާތްތަކާ ހަވާލުކުރެވޭނެ ކަމަށް ޗައިނާއާ އެކު ނޭޕާލުން ހަދާފައިވާ އަނބުރާ ގައުމަށް ފޮނުވާލުމުގެ މުއާހަދާގައި ބުނެފައިވެ އެވެ. އެ މުއާހަދާގެ ސަބަބުން އެނބުރި ޗައިނާއަށް ދިއުމުން އެމީހުންނަށް އަނިޔާއާއި ލާއިންސާނީ އަމަލުތަކަށް އަރައިގަތުމުގެ ފުރުސަތު އޮންނާނެ ކަމަށް ރިޕޯޓުގައި ވެ އެވެ.

ޔޫ.އެސް.ސީ.އައި.އާރް.އެފް އިން ވަނީ ޓިބެޓްގެ ރެފިއުޖީންގެ ޙައްޤުތަކަށް ނޭޕާލުން އަބަދުވެސް އަރައިގަތުން ކުށްވެރިކޮށްފައެވެ. މީގެ އިތުރުން ޔޫއެސްސީއައިއާރްއެފް އިން ވަނީ ޓިބެޓްގެ ރެފިއުޖީން ޗައިނާއަށް އެނބުރި އައުމުގެ ފުރުސަތު އޮތުމުން އެކަމާ ވަރަށް ބޮޑަށް ކަންބޮޑުވުން ފާޅުކޮށްފަ އެވެ. އެއީ ބައިނަލްއަގްވާމީ އަދި އިންސާނީ ހައްގުތަކާ ބެހޭ ގާނޫނުގެ އަސާސެއް ކަމުގައިވާ ރިފައުލޭޝަން ނުކުރުމުގެ އުސޫލާ ހިލާފަށް އެއްވެސް މީހަކު އަނިޔާއެއް ނުވަތަ ގެއްލުމެއް ލިބިދާނެ ކަމުގެ ނުރައްކަލެއް އޮތް ގައުމަކަށް އަނބުރާ ނުފޮނުވުމަށް އަންގަވާފައި ވާތީއެވެ.

2008 ވަނަ އަހަރުގެ ޓިބެޓް ބަޣާވާތަކީ ޓިބެޓްގެ ތެރޭގައި ވެސް އަދި އަވަށްޓެރި ނޭޕާލުގައި ވެސް ޓިބެޓް ގެ މީހުންނަށް ވަރަށް ބޮޑު ކުރިއެރުމެއް ލިބިގެންދިޔަ ބަޣާވާތެކެވެ. ބަޣާވާތާ ގުޅިގެން ޗައިނާ ސަރުކާރުން ދިން އިޖާބައާއި، އެގައުމުގެ ބޯޑަރުން ބޭރުން، ހާއްސަކޮށް ނޭޕާލުގައި ނުފޫޒު ފޯރުވުމަށް ކުރަމުންދާ މަސައްކަތާއި، ޗައިނާއާ ވަރަށް ބޮޑު ބޯޑަރެއް ހިއްސާކޮށް، ޓިބެޓްގެ ބޮޑު މުޖުތަމައުއެއް ހޯސްޓްކުރުމުގެ ސަބަބުން، ޓިބެޓްގެ މީހުންގެ އަސާސީ ހައްގުތައް ނިގުޅައިގަތުމުގައި އެއްބާރުލުން ދިނުމަށް ނޭޕާލަށް ވަނީ ޕްރެޝަރު ކޮށްފަ އެވެ.

ނޭޕާލުން 2008 ވަނަ އަހަރުން ފެށިގެން ޗައިނާއާއެކު ސެކިއުރިޓީ އާއި އިންޓެލިޖެންސް ހިއްސާކުރުމުގެ އެއްބަސްވުންތަކުގައި ސޮއިކޮށްފައިވާއިރު، އޭގެ އަސަރު ނޭޕާލުގައި ތިބި ޓިބެޓް ރެފިއުޖީންނާއި އެކްޓިވިސްޓުންނަށް ކުރާނެ އެވެ. ޗައިނާގެ ޕްރެޝަރުގެ ދަށުން އަދި ބެއިޖިންއަށް ހިތްހަމަޖެހުން ދިނުމުގެ ގޮތުން ނޭޕާލުން ވަނީ ޗައިނާގެ މަސްލަހަތަށް ނުރައްކާވާ ކަމަށް ބެލެވޭ އަމަލުތަކުގައި ބައިވެރިވާ ޓިބެޓް މީހުންނާ ދެކޮޅަށް ހަރުކަށި ފިޔަވަޅުތަކެއް އަޅާފަ އެވެ.