ވަޒީފާއަށް ނުކުންނަ ފުރަތަމަ ދުވަހުން ފެށިގެން ގިނަ ދިވެހި ޒުވާނުންނަށް ފެންނަ މަންޒަރަކީ ލޯނާއި ކްރެޑިޓް ކާޑުގެ "ފުރުޞަތު" ތަކެވެ. ފޯނެއް ގަންނަން، ސައިކަލެއް ނަގަން، ނުވަތަ ދަތުރެއް ދާން ކޮންމެވެސް ތާކުން ދަރަންޏެއް ނެގެއެވެ. ނަމަވެސް، ދަރަނި ނެގުމުގެ ފަސޭހަކަމާ އެއްވަރަށް އެ ދެއްކުމުގެ ބުރަކަން ވިސްނޭ މީހުން މަދެވެ.

ދަރަނީގެ ދަންތުރައަކީ ނެގި ދަރަނީގެ އިންޓްރެސްޓާއި އެހެނިހެން ފީތައް ބޮޑުވެ، ކޮންމެ މަހަކު ދައްކާ ފައިސާއިން މައި ދަރަނި ކުޑަ ނުވެ، ހަމައެކަނި އިންޓްރެސްޓް ދެއްކޭ ހާލަތެވެ. ކްރެޑިޓް ކާޑުގެ މިނިމަމް ޕޭމަންޓް ދެއްކުމަކީ މީގެ އެންމެ ޢާންމު މިސާލެވެ. މަހަކު 500 ރުފިޔާ ދައްކާއިރު، އޭގެ ބޮޑު ބައެއް ދަނީ އިންޓްރެސްޓަށެވެ. އެހެންކަމުން، 20,000 ރުފިޔާގެ ބެލެންސެއް ދައްކާ ހުސްވާން އެތައް އަހަރެއް ނެގުމަކީ ވެދާނެ ކަމެކެވެ.

ދިވެހިރާއްޖޭގައި ދަރަނީގެ މައްސަލަ ބޮޑުވާ ސަބަބުތައް ގިނައެވެ. މާލޭގައި ކުލީގެ ބުރަ ބޮޑުވުމާއެކު، މުސާރައިގެ ބޮޑު ބައެއް ކުއްޔަށް ހޭދަވެއެވެ. ބާކީ ބައިން ދިރިއުޅުމުގެ ޚަރަދުތައް ފޫބެއްދެނީ ކްރެޑިޓް ކާޑާއި "ގަނެ ފަހުން ދައްކާ" (ބައި ނައު ޕޭ ލޭޓާ) ސްކީމްތަކުންނެވެ. ސައިކަލާއި ފޯނާއި ފަރުނީޗަރު ފަދަ ތަކެއްޗަށް ނަގާ އިންސްޓޯލްމެންޓް ޕްލޭންތައް ފުނިޖެހި، މުސާރަ ލިބޭ ދުވަހު ގިނަ ފައިސާ ދަނީ ކުރީގެ ދަރަނިތައް ދެއްކުމަށެވެ.

ދަރަނީގެ ދަންތުރައިން ސަލާމަތްވުމުގެ ފުރަތަމަ ފިޔަވަޅަކީ ހުރިހާ ދަރަނިތައް ލިސްޓުކޮށް، ކޮންމެ ދަރަންޏެއްގެ އިންޓްރެސްޓް ރޭޓާއި ބެލެންސް ދެނެގަތުމެވެ. އެންމެ ބޮޑު އިންޓްރެސްޓް ރޭޓް ހުރި ދަރަނި ފުރަތަމަ ދެއްކުމަށް އިސްކަންދިނުމަކީ ބުއްދިވެރި ގޮތެކެވެ. ކްރެޑިޓް ކާޑުގައި މިނިމަމް ޕޭމަންޓަށް ވުރެ އިތުރަށް ދެއްކޭ ނަމަ، ވީހާ ގިނައިން ދެއްކުން މުހިންމެވެ. އިންސްޓޯލްމެންޓް ސްކީމެއް ނެގުމުގެ ކުރީން، ޖުމްލަ ޚަރަދު (ޕްރޮސެސިންގ ފީ، އިންޓްރެސްޓް) ބަލައި، އެ ތަކެތި ގަންނައިރު ހަމަ ޖީބުން ދައްކައިގެން ނުގަނެވޭނެތޯ ވިސްނާލުން ވެސް މުހިންމެވެ.

ދަރަންޏެއް ނެގުމުގެ ކުރީން އެއް ސުވާލު ކޮށްލުން މުހިންމެވެ: "މިއީ ހަމަ ޖެހިގެން ނަގާ ދަރަންޏެއްތޯ، ނޫނީ ބޭނުންވެގެން ނަގާ ދަރަންޏެއްތޯ؟" ބޯހިޔާވަހިކަމާއި ސިއްޙީ ކަންކަމަށް ދަރަންޏެއް ނެގުމަކީ ޒަރޫރީ ކަމަކަށް ވެދާނެއެވެ. ނަމަވެސް، އެންމެ ފަހުގެ ފޯނު ނުވަތަ ބްރޭންޑެޑް ހެދުން ގަންނަން ކްރެޑިޓް ކާޑު ބޭނުންކުރުމަކީ ބޭނުމެއް ފުއްދުމަށް ނަގާ ދަރަންޏެކެވެ. މި ތަފާތު ދެނެގަތުމަކީ ދަރަނީގެ ދަންތުރައިން ސަލާމަތްވުމުގެ ތަޅުދަނޑިއެވެ.

ދަރަންޏަކީ ހަމައެކަނި ފައިސާގެ މައްސަލައެއް ނޫނެވެ. ބޮޑު ދަރަންޏެއް ބޮލުގައި އެޅުމުން ނަފްސާނީ ގޮތުން ވެސް ބޮޑެތި އަސަރުތައް ކުރެއެވެ. ހާސްކަމާއި ނުނިދުމާއި ޢާއިލީ މައްސަލަތައް ފެށެއެވެ. ދަރަނި ނެގުމުގެ ކުރީން ރަނގަޅަށް ވިސްނައި، ދެއްކޭނެ ފެންވަރެއްގައި ދިރިއުޅުމުގެ ޚަރަދުތައް ހިފެހެއްޓުމަކީ ކޮންމެ މީހެއްގެ ވެސް އަމިއްލަ ޒިންމާއެކެވެ.