ރޯދަމަހުގެ ހަނދު ބެލުމުގެ ވަގުތު ގާތްވާ ކޮންމެ ފަހަރަކު، ދިވެހީންގެ ސޯޝަލް މީޑިއާ ފުރެނީ އެއް ސުވާލަކުންނެވެ — ރައީސް މައުމޫން ކީކޭތޯ ވިދާޅުވީ؟

ދިވެހިރާއްޖޭގެ ކުރީގެ ރައީސް، 88 އަހަރުފުޅުގެ މައުމޫން ޢަބްދުލްޤައްޔޫމަކީ ހަނދާ ބެހޭ ފަލަކީ ޢިލްމުގައި ދިވެހީން އެންމެ ބޮޑަށް އިތުބާރުކުރާ ޝަޚުޞިއްޔަތެވެ.

Advertisement

ކޮންމެ ރޯދަމަހެއް ފެށެން ކައިރިވާއިރާއި ޢީދު ދުވަސް ކަނޑައެޅެން ގާތްވާއިރު، ރައީސް މައުމޫން އެކްސް (ކުރީގެ ޓުވިޓާ) މެދުވެރިކޮށް ހިއްސާކުރައްވާ ފަލަކީ ހިސާބުތައް ވެފައިވަނީ ގިނަ ދިވެހީން ހަނދާ ގުޅޭ ގޮތުން ފެންނަ ގޮތް ބައްޓަންކޮށްދޭ މައިގަނޑު ވަސީލަތަށެވެ. މިޞްރުގެ ޖާމިޢަތުލް އަޒްހަރުން ތައުލީމު ހާސިލުކުރެއްވި ރައީސް މައުމޫން، ދީނީ ޢިލްމުގެ ތެރެއިން ފަލަކީ ހިސާބުތައް ދިރާސާކުރައްވައި، ހަނދު ފެންނާނެ ވަގުތާއި ތަން ސީދާ ހިސާބުތަކުން ވިދާޅުވެދެއްވައެވެ.

2025 ވަނަ އަހަރުގެ ފިޠުރު ޢީދަށް ހަނދު ބެލުމުގެ ރެޔަކީ މީގެ ފުރިހަމަ މިސާލެކެވެ. ރާއްޖޭގެ ކަލަންޑަރުގައި ޝައްވާލު މަހުގެ ފުރަތަމަ ދުވަހަކީ ހޯމަ ދުވަސް ކަމަށް ޖެހިފައި ވީ ނަމަވެސް، ރައީސް މައުމޫން ފަލަކީ ހިސާބުތައް ހިއްސާކުރައްވަމުން ވިދާޅުވީ ސައޫދީ ޢަރަބިއްޔާ، މިޞްރު، ތުރުކީ އަދި މޮރޮކޯ ފަދަ ޤައުމުތަކުގައި، އިރު އޮއްސުމަށްފަހު 8 މިނެޓާއި 20 މިނެޓާ ދެމެދުގެ ވަގުތަކަށް ހަނދު ފެންނާނެ ކަމަށެވެ. އެ ހިސާބުތައް ސައްޙަ ވެ، ޢީދު ދުވަހަކީ އާދީއްތަ ދުވަސް ކަމަށް ފަހުން ކަނޑައެޅިގެންދިޔައެވެ.

މި ޒަމާނީ ސައިންސާއި ދީނީ ޢިލްމު ގުޅުވާލެއްވުމުގެ ޚާއްޞަ ޤާބިލުކަމުގެ ސަބަބުން، ރަސްމީ ހަނދު ކޮމިޓީގެ ނިންމުމުގެ ކުރީންވެސް ގިނަ ދިވެހީން ބަލާ ހަދަނީ ރައީސް މައުމޫން ވިދާޅުވާ ގޮތެވެ. މިއީ ހަމައެކަނި ރައީސް މައުމޫނުގެ ދީނީ ޢިލްމީ ޤާބިލުކަމަށް ކުރެވޭ އިތުބާރެއް ނޫނެވެ — 30 އަހަރު ވެރިކަން ކުރެއްވި ބޭފުޅެއްގެ ހައިސިއްޔަތުން ޤައުމުގެ ތެރޭގައި އެ މަނިކުފާނަށް ދެވިފައިވާ ޤަދަރުގެ ބައެއްވެސް މެއެވެ.

1447 ވަނަ އަހަރުގެ ރޯދަމަހުގެ ހަނދު ބެލުން މިރޭ ބާއްވާއިރު، ފަލަކީ ހިސާބުތައް ދައްކާ ގޮތުން ހަނދު އުފެދެނީ މިއަދު (ފެބްރުއަރީ 17) މެންދުރުފަހު ކެއިރޯ ގަޑިން 2:02 ގައެވެ. ނަމަވެސް ބައެއް ފަލަކީ މާހިރުން ބުނާ ގޮތުގައި މިރޭ ހަނދު ފެނުމުގެ ފުރުޞަތު ކުޑައެވެ. ޔޫއޭއީ، ތުރުކީ އަދި އޮމާން ފަދަ ޤައުމުތަކުން ފެބްރުއަރީ 19 ވަނީ ރޯދަ މަހުގެ ފުރަތަމަ ދުވަހުގެ ގޮތުގައި ކަނޑައަޅައިފައެވެ. ސައޫދީ ޢަރަބިއްޔާގެ ސުޕްރީމް ކޯޓުން ވަނީ ރައްޔިތުންނަށް މިރޭ ހަނދު ބެލުމަށް ގޮވާލައިފައެވެ.

ރާއްޖޭގެ ހަނދު ބެލުމުގެ އުސޫލަކީ، ރާއްޖެއިން ނުވަތަ އެހެން އިސްލާމީ ޤައުމަކުން ހަނދު ފެނިއްޖެ ނަމަ ޤަބޫލުކުރުމެވެ. މި ނިޒާމާ ގުޅޭ ގޮތުން ކޮންމެ ފަހަރަކުވެސް ބަހުސް އުފެދެއެވެ — ރައީސް މައުމޫން ސައިންޓިފިކް ހިސާބުތަކަށް ބުރަވެވަޑައިގަންނަވާއިރު، އިސްލާމީ ވުޒާރާއިން ޝަރުޢީ އުސޫލުތަކަށް ބޮޑަށް ރިޢާޔަތް ކުރެއެވެ. 2025 ވަނަ އަހަރު، އިސްލާމީ ކަންތައްތަކާ ބެހޭ ވަޒީރު ޑރ. މުޙައްމަދު ޝަހީމް ޢަލީ ސަޢީދު ވިދާޅުވެފައިވަނީ ހަނދު ބެލުމުގެ ޢިލްމީ މަޝްވަރާ ކުރެއްވުމުގައި މައްސަލައެއް ނެތް ކަމަށާއި، ނަމަވެސް ރަސްމީ ނޫން ފަރާތްތަކުން ހަނދާ ގުޅޭ ބަޔާންތައް ނެރުން ރައްޔިތުންގެ މެދުގައި އޮޅުން އެރުމަށް މެދުވެރިވެދާނެ ކަމަށެވެ.

ނަމަވެސް ރައީސް މައުމޫނުގެ ބަސް ގިނަ ދިވެހީންނަށް ވެފައިވަނީ ރޯދައާއި ޢީދުގެ ދުވަސްވަރާ ގުޅޭ ނުރަސްމީ "ޤައުމީ ހިސާބު ޖެހުމެއް" ފަދަ ކަމަކަށެވެ. މިރޭގެ ހަނދު ބެލުމާ ދިމާކޮށް، ގިނަ ދިވެހީން މިހާރުވެސް ތިބީ ރައީސް މައުމޫންގެ ޕޯސްޓެއްގެ އިންތިޒާރުގައެވެ.