ފައިނޭންޝަލް ލިޓަރަސީ، ނުވަތަ މާލީ ހޭލުންތެރިކަމަކީ، ލިބޭ އާމްދަނީ ބަހާލައިގެން ޚަރަދުކުރުމާއި، ރައްކާކުރުމާއި، ދަރަންޏާއި އިންވެސްޓްމަންޓާ މެދު ހަރުދަނާ ނިންމުންތަކެއް ނިންމަން އެނގުމެވެ. ފުރަތަމަ ވަޒީފާއަށް ނުކުންނަ ޒުވާނާގެ އަތުގައި މި ހުނަރު ނެތްނަމަ، އެތައް އަހަރެއްގެ އާމްދަނީ ވެސް އެއްވެސް ނަތީޖާއެއް ނުފެނި ހުސްވެގެން ހިނގައިދާނެއެވެ.

އެންމެ ފުރަތަމަ ދަސްކުރަންވީ ކަމަކީ ބަޖެޓްކުރުމެވެ. މަހުން މަހަށް ލިބޭ އާމްދަނީއާއި ކުރެވޭ ޚަރަދު ލިޔެ ބެލެހެއްޓުމެވެ. ގިނަ ފަހަރަށް ފައިސާ ހުސްވަނީ ބޮޑެތި ޚަރަދުތަކަކުން ނޫނެވެ. ކުދިކުދި ޚަރަދުތައް ތަކުރާރުވެގެންނެވެ. ކޮފީއާއި، ޑެލިވަރީއާއި، ސަބްސްކްރިޕްޝަންތައް ފަދަ ޚަރަދުތައް އެއްތަނަކަށް ޖަމާކޮށްލުމުން، ކޮންމެ މަހަކު ވެސް ކިހާ ފައިސާއެއް ބޭނުމެއް ނެތި ހޭދަވޭތޯ ސާފުވެގެންދާނެއެވެ.

Advertisement

ދެވަނަ ކަމަކީ ކުއްލި ޚަރަދުތަކަށް ވަކިން ފައިސާ ރައްކާކުރުމެވެ. ވަޒީފާ ގެއްލުމާއި، ބޭސްފަރުވާއަށް ކުއްލިއަކަށް ޚަރަދެއް ދިމާވުމާއި، ސައިކަލެއް ހަލާކުވުން ފަދަ ކަންކަމަކީ ކުރިން އެނގޭ ކަންކަމެއް ނޫނެވެ. މިފަދަ ހާލަތެއްގައި ބޭނުންކުރެވޭނެ ފައިސާކޮޅެއް ނެތްނަމަ، ގިނަ ފަރާތްތަކުން ދެން ދާން ޖެހެނީ ލޯނާއި ކްރެޑިޓް ކާޑަށެވެ. އާންމުކޮށް ލަފާދެވެނީ ތިން މަހާއި ހަ މަހާ ދެމެދުގެ ޚަރަދު ހަމަޖެއްސޭ ވަރުގެ ފައިސާއެއް ވަކިން ބަހައްޓާށެވެ.

ތިންވަނަ ކަމަކީ ދަރަންޏާ މެދު ސަމާލުވުމެވެ. ކްރެޑިޓް ކާޑާއި އިންސްޓޯލްމަންޓް ޕްލޭންތަކަކީ މިއަދު ވަރަށް ފަސޭހައިން ލިބޭ ޚިދުމަތްތަކެކެވެ. ނަމަވެސް އަނބުރާ ދެއްކޭނެ ތާވަލެއް ނެތި ބޭނުންކުރާނަމަ، އިންޓަރެސްޓާ އެކު ދަރަނި ބޮޑުވަމުން ދާނެއެވެ. ލޯނެއް ނަގާއިރު، ކޮންމެ މަހަކު ދައްކަން ޖެހޭ ޢަދަދާއި، ޖުމުލަ ދައްކަން ޖެހޭ ޢަދަދު ވެސް ކުރިން ބަލައިލުން މުހިންމެވެ.

ހަތަރުވަނަ ކަމަކީ ރައްކާކުރާ ފައިސާ ކުރިއަށް ގެންދާނެ ގޮތެއް ދަސްކުރުމެވެ. ޕެންޝަން ސްކީމާއި، ދިގު މުއްދަތުގެ ސޭވިންގްސްއާއި، ރަނގަޅަށް ދަސްކޮށްގެން ކުރާ އިންވެސްޓްމަންޓްތަކުން، ވަގުތުގެ ބޭނުން ހިފިދާނެއެވެ. ޒުވާން އުމުރުގައި ފަށާ މީހަކަށް، ކުޑަ ޢަދަދަކުން ފެށިޔަސް، ދިގު މުއްދަތެއްގެ ތެރޭގައި ބޮޑު ތަފާތެއް ފެންނާނެއެވެ. މާލީ ހޭލުންތެރިކަމަކީ ގިނަ ފައިސާ ލިބޭ ފަރާތްތަކަށް އެކަނި ބޭނުންވާ ހުނަރެއް ނޫނެވެ. ލިބޭ މިންވަރުން އެންމެ ރަނގަޅު ގޮތުގައި ބޭނުން ހިފަން ދަސްކުރުމެވެ.