ރައީސް ޑރ. މުޙައްމަދު މުޢިއްޒު އިއްޔެ ކެބިނެޓް އެކުލަވައިލެއްވި އިރު، އިސްތިއުފާ ދެއްވި 10 ވަޒީރުންގެ ތެރެއިން އެއްވެސް ބޭފުޅަކަށް އައު ކެބިނެޓުން ޖާގައެއް ލިބިވަޑައިގެންފައެއް ނުވެއެވެ. ވަޒީރުންގެ މަޖިލީހުގެ ޢަދަދު 22 އިން 15 އަށް މަދުކުރައްވައި، ބައެއް ވުޒާރާތައް އެއްކޮށްލެއްވި އިރު، ކެބިނެޓުން ބޭރުވެވަޑައިގެންނެވި ބޭފުޅުންގެ ތެރޭގައި ސިޔާސީ ގޮތުން ވަރުގަދަ ބޭފުޅުން ހިމެނިވަޑައިގަންނަވައެވެ. 

ކެބިނެޓުން ވަކިވެވަޑައިގެންނެވި 10 ބޭފުޅުންގެ ތެރެއިން ސިޔާސީ ގޮތުން އެންމެ ފާހަގަކޮށްލެވެނީ ޑިފެންސް މިނިސްޓަރު މުޙައްމަދު ޣައްސާން މައުމޫން އާއި ފޮރިން މިނިސްޓަރު ޑރ. ޢަބްދުﷲ ޚަލީލެވެ.

ޣައްސާން އަކީ ކުރީގެ ރައީސް މައުމޫން ޢަބްދުލްޤައްޔޫމުގެ ދަރިކަލެކެވެ. ކިންގްސް ކޮލެޖް ލަންޑަނުން ބައޮމެޑިކަލް ސައެންސް ދާއިރާއިން ތައުލީމު ހާސިލުކުރެއްވި ޣައްސާން ވަނީ ރައީސް ވަޙީދާއި ރައީސް ޔާމީނުގެ ސަރުކާރުގައި ސްޓޭޓް މިނިސްޓަރުކަން ކުރައްވައި، ގުރައިދޫ ދާއިރާގެ މެންބަރުކަން ވެސް ކުރައްވައިފައެވެ. ޕީއެންސީގެ ވައިސް ޕްރެޒިޑެންޓެއްގެ ގޮތުގައި ހުންނެވި ބޭފުޅެއް ކަމުން، ޕާޓީ ތެރޭގައި ނުފޫޒު ގަދައެވެ. ޑިފެންސް ވުޒާރާ އައު ކެބިނެޓުގައި ހިމެނިފައި ނެތް ނަމަވެސް، ރައީސް އޮފީހުން ބުނި "އިތުރު ދެ ވުޒާރާ" ގެ ތެރެއިން ޑިފެންސް ވުޒާރާ އިޢުލާނުކުރެއްވުން ގާތެވެ. ނަމަވެސް އެ މަޤާމަށް ޣައްސާން އައްޔަނުކުރައްވައިވާނެ  ކަމެއް ނުވަތަ އެހެން ބޭފުޅެއް ގެންނަވައިފާނެ ކަމެއް އަދި ޔަޤީނެއް ނޫނެވެ.

ޑރ. ޚަލީލް އަކީ ޕީއެންސީ އުފެއްދެވުމުގައި މުހިންމު ދައުރެއް އަދާކުރެއްވި ބޭފުޅެކެވެ. ޕަބްލިކް ޕޮލިސީގެ ޕީއެޗްޑީ ހާސިލުކުރައްވައިފައިވާ ޑރ. ޚަލީލް ވަނީ ނިލަންދޫ ދާއިރާގެ މެންބަރުކަމާއި ޕީޕީއެމްގެ ސެކެރެޓަރީ ޖެނެރަލްކަން ވެސް ކުރައްވައިފައެވެ. މި ސަރުކާރުގައި ފުރަތަމަ ހެލްތު މިނިސްޓަރުކަން، ފަހުން ފޮރިން މިނިސްޓަރުކަން ކުރެއްވިއެވެ. ޕާޓީގެ ބާނީންގެ ތެރެއިން ބޭފުޅެއް ކަމުން، ސިޔާސީ މައިދާނުން މުޅިން ގެއްލިވަޑައިގެންނެވުން ނާދިރެވެ.

ކުރީގެ ލޯކަލް ގަވަމެންޓް މިނިސްޓަރު އާދަމް ޝަރީފު ޢުމަރަކީ ވެސް ސިޔާސީ ގޮތުން ބާރުގަދަ ބޭފުޅެކެވެ. ރައީސް ޔާމީނުގެ ސަރުކާރުގައި ޑިފެންސް މިނިސްޓަރުކަން ކުރައްވައި، 2019 ގައި މަޖިލީހުގެ މަޑުއްވަރީ ދާއިރާގެ ގޮނޑި ކާމިޔާބުކުރައްވައި، ޕީއެންސީގެ ވައިސް ޕްރެޒިޑެންޓްކަން ވެސް ކުރެއްވި ބޭފުޅެކެވެ. ޔުނިވާސިޓީ އޮފް އީސްޓް އެންގްލިއާ އިން އެޑިއުކޭޝަންގެ މާސްޓާސް ޑިގްރީ ހާސިލުކުރައްވައިފައިވެއެވެ. ޕާޓީ ތެރޭގައި ހުރި މޫ ވަރުގަދަ ބޭފުޅެއް ކަމުން، ސިޔާސީ މަސްރަޙުން ގެއްލިވަޑައިގެންނެވުމުގެ ފުރުޞަތު ކުޑައެވެ.

ޑރ. ޢާއިޝަތު ޝިހާމް ވަނީ ރައީސް ޔާމީނުގެ ސަރުކާރުގައި ފަސް އަހަރު އެޑިއުކޭޝަން މިނިސްޓަރުކަން ކުރައްވައި، މި ސަރުކާރުގައި ސޯޝަލް އެންޑް ފެމިލީ ޑިވެލޮޕްމަންޓް ވުޒާރާ ހިންގަވައިފައެވެ. ނިއުކާސަލް ޔުނިވާސިޓީން ސައިކޮލޮޖީގެ ޕީއެޗްޑީ ހާސިލުކުރައްވައިފައިވާ ބޭފުޅެކެވެ.  ކުރީން ފެނުނު މަންޒަރަކީ ރައީސް ޔާމީންގެ ވެރިކަން ނިމުމުން ސިޔާސީ މަސްރަހުން މުޅީން ގެއްލި ޢާއިލީ ވިޔަފާރީގައި މަސްޢޫލުވުމެވެ. މި ފަހަރުވެސް ތަކުރާރުވުން ގާތީ އެ ޕެޓާނެވެ. 

ޠާރިޤު އިބްރާހީމް އާއި ޢަބްދުﷲ ނާޡިމް އިބްރާހީމް — ދެ ބޭފުޅުން ވެސް ވަނީ ރައީސް ޔާމީނުގެ ސަރުކާރުގައި ވެސް ހަމަ މި ސަރުކާރުގައި ވެސް ވަޒީރުކަން ކުރައްވައިފައެވެ.

ޠާރިޤު ވަނީ ޔާމީނުގެ ސަރުކާރުގައި އެންވަޔަރަންމަންޓް މިނިސްޓަރުކަން ކުރެއްވުމަށް ފަހު، މި ސަރުކާރުގައި ވެސް ހަމަ އެ ދާއިރާ ހިންގެވީއެވެ. ލަފްބަރޯ ޔުނިވާސިޓީ އިން އިންޖިނިއަރިންގެ ބެޗެލާސް ޑިގްރީ އާއި ސިންގަޕޫރު ނެޝަނަލް ޔުނިވާސިޓީ އިން މާސްޓާސް ޑިގްރީ ހާސިލުކުރައްވައިފައިވެއެވެ. އެއޯސިސް ޗެއާމަންކަން ހަތަރު އަހަރު ކުރެއްވި ބޭފުޅެއް ކަމުން، ބައިނަލްއަޤުވާމީ ފެންވަރުގައި ވެސް ފާހަގަކޮށްލެވޭ ބޭފުޅެކެވެ.

ނާޡިމް ވެސް ވަނީ ޔާމީނުގެ ސަރުކާރުގައި ހެލްތު މިނިސްޓަރުކަން ކުރެއްވުމަށް ފަހު، މި ސަރުކާރުގައި ވެސް ހެލްތު މިނިސްޓަރުކަމާ ހަވާލުވެވަޑައިގެންފައެވެ. ޔުނިވާސިޓީ އޮފް އޯކްލެންޑުން ތައުލީމު ހާސިލުކުރެއްވި ނާޡިމް، 2023 ގެ ރިޔާސީ އިންތިޚާބުގައި ރައީސް ޔާމީނުގެ ވައިސް ކެމްޕޭން މެނޭޖަރުކަން ވެސް ކުރެއްވިއެވެ.

ޑރ. ޢަލީ ޙައިދަރު އަޙްމަދު އާއި ޑރ. މަރްޔަމް މާރިޔާ — ދެ ބޭފުޅުންގެ ހާލަތު ވެސް ވަރަށް އެއް ގޮތެވެ. ދެ ބޭފުޅުން ވެސް ކެބިނެޓް ބަދަލުތަކާ ގުޅިގެން ކުރިން ހިންގެވި ވުޒާރާ ނޫން ދާއިރާތަކަށް ބަދަލުކުރެއްވި ބޭފުޅުންނެވެ. ޑރ. ޙައިދަރު ހައުސިން ވުޒާރާ އިން ހަޔަރ އެޑިޔުކޭޝަން ވުޒާރާ އަށް ބަދަލުކުރެއްވި އިރު، ޑރ. މާރިޔާ ހަޔަރ އެޑިޔުކޭޝަނުން އެގްރިކަލްޗަރ ވުޒާރާ އަށް ބަދަލުކުރެއްވީއެވެ.

ޔުނިވާސިޓީ އޮފް މެންޗެސްޓާ އިން ޓައުން ޕްލޭނިންގެ ޑިގްރީ ހާސިލުކުރައްވައިފައިވާ ޑރ. ޙައިދަރު އާއި ނިއު ޒީލެންޑުގެ މެސީ ޔުނިވާސިޓީން އެޕްލައިޑް ލިންގުއިސްޓިކްސްގެ ޕީއެޗްޑީ ހާސިލުކުރައްވައިފައިވާ ޑރ. މާރިޔާ — ދެ ބޭފުޅުންނަކީ ވެސް ތައުލީމީ ދާއިރާގެ ބެކްގްރައުންޑެއް ހުރި ބޭފުޅުން ކަމުން، ތައުލީމީ ދާއިރާ އަށް އެނބުރި ވަޑައިގެންނެވުމުގެ ފުރުޞަތު ފަހިކޮށް އެބައޮތެވެ.

އިބްރާހީމް ވަޙީދު (އަސްވާޑު) އާއި އާދަމް ނަޞީރު އިބްރާހީމް — ދެ ބޭފުޅުންނަކީ ވެސް ސިޔާސީ ގޮތުން ބެލީމާ ބާކީ ބޭފުޅުންނާ އަޅައިބަލާ އިރު، ތަޖުރިބާ ކުޑަ ބޭފުޅުންނެވެ.

1990 ގައި އުފަންވި އަސްވާޑު އަކީ ޖާނަލިޒަމް ދާއިރާއިން ވަޑައިގެންނެވި ބޭފުޅެކެވެ. ސަންގު ޓީވީ ގެ ސީއީއޯ ކަމާއި ރާއްޖެ ޓީވީގެ ޑެޕިއުޓީ ސީއީއޯ ކަން ކުރެއްވި ބޭފުޅެއް ކަމުން، މީޑިއާ ދާއިރާ އަށް އެނބުރި ވަޑައިގެންނެވުމުގެ ފުރުޞަތު ބޮޑެވެ. ހަމަ އެހެންމެ ސަރުކާރު ތެރެއިން ވަޒީރުން ފެންވަރުގެ މަޤާމަކަށް އަލުން ވަޑައިގެންނެވުމުގެ ފުރުޞަތުވެސް އަދި އެބަ އޮތް މެއެވެ. 

އާދަމް ނަޞީރު ފާހަގަކޮށްލެވެނީ ސިޔާސީ ބޭފުޅެއްގެ ގޮތުގައެއް ނޫނެވެ. 29 އަހަރު އިސްލާމިކް ޔުނިވާސިޓީ އޮފް މޯލްޑިވްސްގައި ލެކްޗަރަރެއްގެ ގޮތުގައި ޚިދުމަތް ކުރެއްވި، ޅެންވެރިކަމާއި އަދަބިއްޔާތުގެ ދާއިރާއިން 2007 ގައި ޤައުމީ ޒުވާނުންގެ އެވޯޑު ހާސިލުކުރެއްވި ބޭފުޅެކެވެ. ސިޔާސީ މައިދާނުން ގެއްލިވަޑައިގެންނެވި ނަމަވެސް، ތައުލީމީ އަދި އަދަބީ ދާއިރާ އިން ހޯއްދެވި މަޤާމު ގެއްލިގެންދާނެ ކަމަކަށް ނުބެލެވެއެވެ.

10 ބޭފުޅުން ކެބިނެޓުން ބޭރުވެވަޑައިގެންނެވި ނަމަވެސް، ސިޔާސީ މަސްރަޙުން މުޅިން ގެއްލިވަޑައިގެންނެވުން ގާތީ މަދު ބޭފުޅެއް ކަމަށް ބެލެވެއެވެ. ޣައްސާން، ޚަލީލް، އާދަމް ޝަރީފު ފަދަ ޕާޓީ ތެރޭގައި މޫ ހުރި ބޭފުޅުން ސިޔާސީ ކޮންމެ ވެސް ސިފައެއްގައި ފެނުން ގާތެވެ. ރައީސް އޮފީހުން ބުނެފައިވާ ގޮތުގައި ވަޒީރުންގެ މަޖިލީހުގައި ބަންޑާރަނައިބާ އެކު ޖުމްލަ 15 ބޭފުޅުން ތިއްބަވާ އިރު، އިތުރު ދެ ވުޒާރާއެއް ވެސް އިޢުލާނުކުރެއްވުން ގާތެވެ. އެ ދެ ވުޒާރާ އިން ކެބިނެޓުން ވަކިވެވަޑައިގެންނެވި ބޭފުޅަކަށް ފުރުޞަތު ލިބިދާނެ ކަމުގެ އިޝާރާތެއް ކަމަށް ވެސް ބެލެވެއެވެ.

ނަމަވެސް ޔަޤީންވާ ކަމަކީ، މިވަގުތަށް މި 10 ބޭފުޅުންގެ ވަޒީރުކަމުގެ ބާބު ނިމިފައިވާ ކަމެވެ. ސިޔާސީ މަސްރަޙުން މުޅިން ގެއްލިވަޑައިގެންނެވުންތޯ ނުވަތަ އެނބުރި ވަޑައިގެންނެވުންތޯ — އެ ސުވާލުގެ ޖަވާބު ފެންނާނީ ކުރިއަށް އޮތް ދުވަސްތަކުގައެވެ.