ކައުންސިލް އިންތިޚާބު: ކޮންމެ ސަރުކާރެއްގެ ބަހާރު މޫސުން ނިމޭ ހިސާބުތަ ؟
ރާއްޖެ ރިޔާސީ ނިޒާމަކަށް ބަދަލުވި ފަހުން ބޭއްވި ކޮންމެ ލޯކަލް ކައުންސިލް އިންތިޚާބަކުން ފެންނަނީ އެއް މަންޒަރެކެވެ. ރިޔާސީ އިންތިޚާބު ކާމިޔާބުކުރާ ޕާޓީ، ފަސޭހަކަމާ އެކު މަޖިލިސް އިންތިޚާބުވެސް ބޮޑުތަނުން ކާމިޔާބުކުރެއެވެ. ނަމަވެސް ކައުންސިލް އިންތިޚާބާ ހަމައިން މުޅި މަންޒަރު ބަދަލުވެ، ރައްޔިތުންގެ ތާއީދު ވެރިކަންކުރާ ޕާޓީ ދޫކޮށް ދާ ތަން ފެނެއެވެ. އިއްޔެ ބޭއްވި ފަސް ވަނަ ލޯކަލް ކައުންސިލް އިންތިޚާބުގެ ނަތީޖާއިން ވެސް ޔަޤީންވީ ހަމަ އެ ޕެޓާނެވެ.
2008 ވަނަ އަހަރު ރާއްޖޭގެ ފުރަތަމަ ޑިމޮކްރެޓިކް ރިޔާސީ އިންތިޚާބު ކާމިޔާބުކޮށް ވެރިކަމަށް ވަޑައިގެންނެވި ރައީސް މުޙައްމަދު ނަޝީދަށް ޖެހިގެން އައި 2009 ވަނަ އަހަރުގެ މަޖިލިސް އިންތިޚާބުގައި މެޖޯރިޓީ ލިބިވަޑައެއް ނުގެންނެވިއެވެ. 77 ގޮނޑީގެ ތެރެއިން އެމްޑީޕީއަށް ލިބުނީ 26 ގޮނޑިއެވެ. ރައީސް މައުމޫންގެ ޑީއާރުޕީން 28 ގޮނޑި ނެގިއެވެ. 2011 ވަނަ އަހަރުގެ ލޯކަލް ކައުންސިލް އިންތިޚާބުގައި ނަތީޖާ އިތުރަށް ގޯސްވެ، ޑީއާރުޕީ 502 ގޮނޑި ކާމިޔާބުކުރިއިރު އެމްޑީޕީއަށް ލިބުނީ 375 ގޮނޑިއެވެ. ނަތީޖާއެއްގެ ގޮތުން ނަޝީދުގެ ސަރުކާރު ނިމުމަކަށް ގެނައީ ދައުރު ހަމަނުވަނީސް 2012 ވަނަ އަހަރުގައެވެ.
މިއީ ޕެޓާނުން ތަފާތު ސައިކަލެކެވެ. އެހެން ހުރިހާ ސައިކަލެއްގައި ވެރިކަންކުރާ ޕާޓީ މަޖިލިސް ބޮޑުތަނުން ކާމިޔާބުކުރި ނަމަވެސް، ނަޝީދުގެ ދައުރުގައި މަޖިލިސް ވެސް ނުލިބި ކައުންސިލް ވެސް ނުލިބުނެވެ.
2013 ވަނަ އަހަރު ރައީސް ޢަބްދުﷲ ޔާމީން ވެރިކަމަށް ވަޑައިގެންނެވީ ރައީސް ނަޝީދު ބަލިކުރައްވައިފައެވެ. 2014 ވަނަ އަހަރުގެ މަޖިލިސް އިންތިޚާބުގައި ޕީޕީއެމް ކޯލިޝަނުން 85 ގޮނޑީގެ ތެރެއިން 53 ގޮނޑި ކާމިޔާބުކޮށް ސުޕަ މެޖޯރިޓީ ހޯދިއެވެ. ޕީޕީއެމަށް 33، ޖޭޕީއަށް 15، އެމްޑީއޭއަށް ފަސް ގޮނޑި ލިބުނެވެ. އެމްޑީޕީއަށް ލިބުނީ 26 ގޮނޑިއެވެ.
ނަމަވެސް 2017 ވަނަ އަހަރުގެ ލޯކަލް ކައުންސިލް އިންތިޚާބުގައި މަންޒަރު އެއްކޮށް ބަދަލުވިއެވެ. އިދިކޮޅު އެމްޑީޕީ 315 އަށް ވުރެ ގިނަ ގޮނޑި ކާމިޔާބުކޮށް، ތިން ސިޓީ ކައުންސިލްގެ ބޮޑު އަޣުލަބިއްޔަތު ނެގިއެވެ. މާލެ ސިޓީ ކައުންސިލުގެ 13 ގޮނޑީގެ ތެރެއިން 12 ގޮނޑި އެމްޑީޕީ ނެގިއެވެ. ވެރިކަންކުރާ ޕީޕީއެމަށް ލިބުނީ 185 ގޮނޑިއެވެ. ޖެހިގެން އައި 2018 ވަނަ އަހަރުގެ ރިޔާސީ އިންތިޚާބުގައި ރައީސް ޔާމީނަށް ވެރިކަން ގެއްލުނެވެ.
2018 ވަނަ އަހަރު ރައީސް އިބްރާހީމް މުޙައްމަދު ޞާލިޙު %58 ހޯއްދަވައި ޔާމީން ބޮޑު ތަފާތަކުން ބަލިކުރެއްވިއެވެ. 2019 ވަނަ އަހަރުގެ މަޖިލިސް އިންތިޚާބުގައި އެމްޑީޕީ ތާރީޚީ ކާމިޔާބީއެއް ހޯދިއެވެ. 87 ގޮނޑީގެ ތެރެއިން 65 ގޮނޑި ކާމިޔާބުކޮށް ދެ ބައިކުޅަ ތިން ބައިގެ ސުޕަ މެޖޯރިޓީ ނެގިއެވެ. މިއީ ރާއްޖޭގެ ތާރީޚުގައި ވެސް އެއް ޕާޓީއަކުން މަޖިލީހުގެ އެންމެ ގިނަ ގޮނޑި ނެގި ފަހަރެވެ.
ނަމަވެސް 2021 ވަނަ އަހަރުގެ ލޯކަލް ކައުންސިލް އިންތިޚާބުގައި ފެނުނީ ތަފާތު މަންޒަރެކެވެ. ޖުމްލަ ގޮނޑީގެ ޢަދަދުން އެމްޑީޕީ ކުރީގައި އޮތް ނަމަވެސް (400 ގޮނޑި)، ޕީޕީއެމް 325 ގޮނޑިއާ ހަމައަށް ޖެހިލައި ތަފާތު ވަރަށް ކުޑަކޮށްލިއެވެ. ޚާއްޞަކޮށް މާލެ ސިޓީ ކައުންސިލުގެ މޭޔަރުކަމާއި 13 ގޮނޑި ޕީޕީއެމް ކާމިޔާބުކުރިއެވެ. އެމްޑީޕީގެ ބާރުގަދަ އައްޑޫ ސިޓީ ފަދަ ތަންތަނުން ވެސް ޕީޕީއެމް ގޮނޑި ނެގިއެވެ. ޖެހިގެން އައި 2023 ވަނަ އަހަރުގެ ރިޔާސީ އިންތިޚާބުގައި ޞާލިޙަށް ވެރިކަން ގެއްލުނެވެ.
2023 ވަނަ އަހަރު ޕީއެންސީގެ ޑރ. މުޙައްމަދު މުޢިއްޒު %54 ހޯއްދަވައި ޞާލިޙް ބަލިކުރެއްވިއެވެ. 2024 ވަނަ އަހަރުގެ މަޖިލިސް އިންތިޚާބުގައި ޕީއެންސީ 93 ގޮނޑީގެ ތެރެއިން 66 ގޮނޑި ކާމިޔާބުކޮށް، ކޯލިޝަނާ އެކު 75 ގޮނޑީގެ ސުޕަ މެޖޯރިޓީ ހޯދިއެވެ. އެމްޑީޕީއަށް ލިބުނީ 12 ގޮނޑިއެވެ.
ނަމަވެސް ހަމަ އިއްޔެ ބޭއްވި ލޯކަލް ކައުންސިލް އިންތިޚާބުގެ ވަގުތީ ނަތީޖާ ދައްކަނީ މުޅިން ތަފާތު މަންޒަރެކެވެ. އިދިކޮޅު އެމްޑީޕީ ވަނީ ފަސް ސިޓީގެ ވެސް މޭޔަރުކަން ކާމިޔާބުކޮށްފައެވެ. ހަމައެއާ އެކު އިންތިޚާބާ އެކު ބޭއްވި ރައްޔިތުންގެ ޚިޔާލު ހޯދުމުގެ ވޯޓުގައި ގާތްގަނޑަކަށް %70 ރައްޔިތުން ވޯޓު ދިނީ ސަރުކާރުން ހުށަހެޅި ޤާނޫނުއަސާސީ އިޞްލާޙާ ދެކޮޅަށެވެ. ރައީސް މުޢިއްޒު ވަނީ ނަތީޖާ ޤަބޫލުކުރައްވައިފައެވެ.
މި ޕެޓާނުން ފެންނަ ހަޤީޤަތަކީ ރިޔާސީ އިންތިޚާބެއް ކާމިޔާބުކުރާ ޕާޓީއެއްގެ ފަހަތުގައި ރައްޔިތުން ބޮޑު އުންމީދަކާ އެކު ތިބޭ ކަމެވެ. އެ އުންމީދުގެ ބާރުގައި މަޖިލިސް ވެސް ފަސޭހައިން ކާމިޔާބުވެއެވެ. ނަމަވެސް ދެ ތިން އަހަރު ފާއިތުވެ ވެރިކަމުގެ ވައުދުތައް ނުފުދި، ރައްޔިތުންގެ ޝަކުވާ އިތުރުވާ ހިސާބުން، ކައުންސިލް އިންތިޚާބު ބަދަލުވަނީ ސަރުކާރާ މެދު ހިތްހަމަނުޖެހުން ފާޅުކުރާ ވޯޓަކަށެވެ.
ދެން އުފެދޭ ސުވާލަކީ، ކައުންސިލް އިންތިޚާބުން ލިބުނު ބޮޑު ނާކާމިޔާބީ ރިޔާސީ އިންތިޚާބެއް ގެއްލޭނެ ކަމުގެ ޔަޤީން ނިޝާނެއްތޯ ނުވަތަ ނޫންތޯ، މި ސުވާލެވެ. ޔާމީނާއި ޞާލިޙުގެ ދައުރުން ފެނުނީ ކައުންސިލް ގެއްލުމަށް ފަހު ރިޔާސީ ވެސް ގެއްލުނު ތަނެވެ. ނަމަވެސް ކައުންސިލް އިންތިޚާބާއި ރިޔާސީ އިންތިޚާބާ ދެމެދު ދެ އަހަރެއްހާ ދުވަސް އޮންނައިރު، އެ މުއްދަތުގެ ތެރޭގައި ސިޔާސީ މަސްރަޙަށް ބޮޑެތި ބަދަލުތައް އައުމަކީ ވެސް އެކަށީގެންވާ ކަމެކެވެ.