ކޮންގޯގައި ފެތުރެމުންދާ އެބޯލާ ވައިރަހާއި ގުޅިގެން ޑަބްލިއުއެޗްއޯގެ ސީރިއަސް އިންޒާރެއް!

ޑެމޮކްރެޓިކް ރިޕަބްލިކް އޮފް ކޮންގޯ (ޑީއާރު ކޮންގޯ) ގެ އިރުމަތީ ސަރަޙައްދުގައި ފެތުރެމުންދާ އެބޯލާ ރޯގާ ކޮންޓްރޯލް ނުވެ ތާރީޚުގައި ރެކޯޑް ކުރެވިފައިވާ އެންމެ ނުރައްކާ އެބޯލާ ރޯގާއަށް ވެދާނެ ކަމުގެ އިންޒާރު ދުނިޔޭގެ ޞިއްޙަތު ޖަމިއްޔާ (ޑަބްލިއުއެޗްއޯ) އިން ދީފިއެވެ.

ޑަބްލިއުއެޗްއޯގެ ޑައިރެކްޓާ ޖެނެރަލް ޓެޑްރޯސް އަދަނޮމް ގެބްރެޔެސޫސް ބުދަ ދުވަހު ބުނީ މިހާރު ރޯގާ ފެތުރެމުންދާ ބާރުމިނުގައި ކުރިއަށް ގޮސްފިނަމަ 2014 އިން 2016 އަށް ހުޅަނގު އެފްރިކާގައި ފެތުރުނު ބޮޑު އެބޯލާ ރޯގާ ފަހަތަށް ޖައްސައިލާނެ ކަމަށެވެ. އެ ރޯގާގައި 11,000 އަށް ވުރެ ގިނަ މީހުން މަރުވެ އެބޯލާ ވެކްސިނެއް ތައްޔާރުކުރުމުގެ މަސައްކަތް ބައިނަލްއަޤުވާމީ ފެންވަރުގައި ހަލުވިކުރެވުނެވެ.

ޑީއާރު ކޮންގޯގެ މި ރޯގާ ރަސްމީކޮށް އިޢުލާނުކުރީ މެއި 15 ވަނަ ދުވަހުއެވެ. ނަމަވެސް ޖީން ސީކުއެންސިން އިން ފަހުން ހާމަވި ގޮތުގައި ވައިރަސް ފެތުރެން ފެށީ ފެބްރުއަރީ މަހުގައެވެ. މިހާތަނަށް 4,300 އަށް ވުރެ ގިނަ ކޭސް ރެކޯޑް ކުރެވި 2,000 އަށް ވުރެ ގިނަ މީހުން މަރުވެފައިވެއެވެ. މިއީ މިހާތަނަށް އެންމެ ހަލުވިކޮށް ފެތުރުނު އެބޯލާ ރޯގާ ކަމަށް ޑަބްލިއުއެޗްއޯ އިން ފާހަގަކޮށްފައިވެއެވެ. މި ރޯގާ ފެތުރެނީ ވައިރަހުގެ މާ ޢާންމު ނޫން ބާވަތެއް ކަމުގައިވާ ބުންޑިބުގްޔޯ ސްޓްރެއިން އިން ކަމަށް ވާއިރު އެ ސްޓްރެއިނަށް ވެކްސިނެއް ނުވަތަ ފަރުވާއެއް އަދި ހުއްދަ ދެވިފައެއް ނުވެއެވެ.

ރޯގާ ކޮންޓްރޯލް ކުރުމަށް ދަތިވަނީ ތަފާތު ސަބަބުތަކާ ހެދިއެވެ. ސައުތު ސޫދާން ޔޫގެންޑާ އަދި ރުވާންޑާ ބޯޑަރު ކައިރީ ހިނގަމުންދާ ހަމަނުޖެހުންތަކާއި ސަރަޙައްދުގެ ދުރުކަމާ ހެދި ޞިއްޙީ ޓީމުތަކަށް ބައެއް ސަރަޙައްދުތަކަށް ވާސިލުވެވޭ ގޮތް ނުވެއެވެ. މީގެ އިތުރުން ބަލިކަށި އިންފްރާސްޓްރަކްޗާ ވަސީލަތް މަދު ކްލިނިކްތައް ދޮގު މަޢުލޫމާތު ފެތުރުން އަދި މުސާރަ ނުދީ ލަސްވެގެން ޞިއްޙީ ޚިދުމަތްތެރީން މަސައްކަތް ހުއްޓައިލުން ފަދަ ކަންކަން ބެލެނިވެރި ފިޔަވަޅުތަކަށް ހުރަސް އަޅާ ކަމަށް ރިޕޯޓުތައް ބުނެއެވެ.

ޑަބްލިއުއެޗްއޯގެ ހެލްތު އެމެޖެންސީ ޑައިރެކްޓާ ޑރ. ޢަބްދިރަޙްމާން މަހަމޫދު ބުނީ އެ ޖަމިއްޔާގެ މެދުމިނުގެ ލަފާކުރުމަށް ބަލާ ނަމަ ރޯގާ ހަ މަސް ދުވަހުގެ ތެރޭގައި އެންމެ ގަދައަށް ފެތުރޭ ހިސާބަށް ދާނެ ކަމަށެވެ. ނަމަވެސް ޙާލަތު ގޯސްވެއްޖެ ނަމަ ނުވައެއް އިން 12 މަހަށް ދެމިގެން ހިނގައިދާނެ ކަމަށެވެ.

ރޯގާ ޖެހިފައިވާ ސަރަޙައްދުތަކަށް ވާސިލުވެވޭ ގޮތް ހެދުން އަވަސް ނުކޮށްފިނަމަ 2014 އިން 2016 ގެ ބޮޑު ރޯގާގައި ރެކޯޑް ކުރެވުނު 28,000 ކޭހާއި 11,000 އަށް ވުރެ ގިނަ މަރުގެ ޢަދަދު ފަހަނައަޅައި ހިނގައިދާނެ ކަމަށް ޑަބްލިއުއެޗްއޯ އިން ބުނެއެވެ.